Çöp ve Atık Nedir?
Günlük hayatımızda tüketimimiz çok fazla israfa neden olur. Bu atıklar gelişigüzel atılırsa hem doğa hem de sağlığımız zarar görür.
Üretim ve tüketim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve doğaya girdiklerinde insan sağlığına ve çevreye zarar veren maddelere “atık” denir. Bu atıkların bir kısmı geri dönüştürülebilir, hammadde olarak sisteme geri döndürülebilir, ancak bir kısmı hiçbir şekilde kullanılamaz. “Çöp”, sisteme geri döndürülemeyen ve hiçbir şekilde kullanılamayanlar olarak kabul edilir.
Hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız ve günlük kullanımımızda geniş yer kaplayan atık ürünlerden biri de ambalajlardır. Ürünler, temiz ve kolay taşınabilmeleri için yapılarına ve şekillerine göre paketlenmektedir. Reklam amaçlı da kullanılan ürün ambalajları en çok üretilen atıklardan biridir. Ambalajlama; kağıt, karton, plastik, metal, cam, kompozit malzemelerden yapılabilirler. İçerdiği malzemeye göre farklılık gösteren ambalaj malzemelerinin geri dönüştürülmesi çok önemlidir.
Ev Atıkları ve Geri Dönüşüm
Konuyla ile ilgili bazı temel terimlerin anlamlarını öğrenmek faydalıdır. Geçmişe bakıldığında, geri dönüşüm yöntemlerinin anlaşılması daha kolaydır.
Çöp: Eskimiş ve geri dönüştürülemeyen mallara atık denir.
Atık: Kullanılmış ve artık kullanılması amaçlanmayan ve ortamdan uzaklaştırılması gereken maddelere atık denir. Bazı atıklar geri dönüştürülebilir, bazıları değildir.
Tekrar Kullanım: Atık malzemeler, işlenmeden geri dönüştürülebilen maddeler içerebilir. Bu duruma yeniden kullanım veya yeniden kullanım denir. Örneğin; artık giymediğiniz veya size küçük gelen kıyafetleri başkası giyiyor. Örneğin yeni bir telefon aldıysanız eskisini satın veya başkasına verin.
Kompost: Organik atıkların oksijence zengin ve nemli bir ortamda mikroorganizmalar tarafından organik gübreye dönüştürülmesine kompost denir. Bu sayede bitki ve hayvan artıkları yakıt veya gübreye dönüştürülebilir.
Geri Dönüşüm: Geri dönüşüm, atık malzemelerin belirli işlemlerle geri dönüştürülebilir hale getirilmesi işlemidir.
Tehlikeli Atıkların Özellikleri Nelerdir?
18 Aralık 2014 tarih ve 1357/2014 sayılı Komisyon Yönetmeliği (AB) Ek III, tehlikeli atıkların özelliklerinin ayrıntılı bir tanımını içerir. “atık” ne anlama geliyor? Bu grup aşağıdaki maddeleri içerir:
* Patlayıcılar: örneğin, zehirli yanıcı gazlar yayan piroteknik veya kendiliğinden tepkimeye giren atıklar,
* Oksitleyiciler – yanmayı hızlandıran atık veya diğer yanıcı maddeler,
* Parlayıcı: ısıtan veya yakan sıvı, gaz veya katı atıklar,
* Toksik – boğulmaya ve boğulmaya neden olur,
çok toksik: gıda zehirlenmesine ve solunum yolu zehirlenmesine neden olur,
* Kanserojen, aşındırıcı – cilt dokusuna zarar verir,
Atık Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
Daha sürdürülebilir bir dünya için insanların günlük hayatlarında aldıkları bazı önlemler de atık miktarını azaltıyor.
* Tüm geri dönüştürülebilir atıklar uygun geri dönüşüm konteynerine atılmalıdır.
* Tek kullanımlık ürünler tercih edilmemelidir.
* Yiyecek alırken, gerektiği kadar almalı, israf ve aşırı israf oluşumundan kaçınmalısınız.
* Sarf malzemeleri çöpe atılmak yerine ihtiyacı olanlara dağıtılmalıdır.
* Kullanılmış ürün alım satımı yaygınlaştırılmalı.
* Kullanılmayan eşya veya malzemeler kendin yap projeleri ile çeşitli fonksiyonel ürünlere dönüştürülmeli ve değerlendirilmelidir.